Odgrywanie się
Psychologowie Daniel Kahneman i Amos Tversky opisali w 1979 r., że ludzie unikają ryzyka, gdy mogą zabezpieczyć pewny zysk, a szukają ryzyka, gdy stoją przed pewną stratą. Na rynku wygląda to tak: po stracie chcesz ją szybko „cofnąć” większą stawką.
Terrance Odean pokazał w 1998 r., że inwestorzy za długo trzymają tracące pozycje, a za wcześnie sprzedają zyskowne. Zamknięcie straty to przyznanie się do błędu, więc łatwo je odkładać.
Indyjski nadzór rynku kapitałowego SEBI ustalił, że ponad 75% osób, które traciły na kontraktach i opcjach, handlowało dalej mimo strat w kolejnych latach.
FOMO, czyli strach, że coś Cię ominie
FOMO (z angielskiego fear of missing out, strach, że coś Cię ominie) pojawia się, gdy cena mocno rośnie, a wszyscy dookoła piszą o zyskach. Wchodzisz bez planu, bo „ucieknie”.
W pośpiechu łatwo wejść bez stop lossa (zlecenia obronnego) albo z pozycją za dużą jak na Twoje konto. Rynek jutro też będzie otwarty, a o wejściu decyduje Twój plan, nie wykres, który ucieka.
Podwajanie stawki w złotówkach
Podwajanie stawki po każdej stracie wygląda niewinnie. Zaczynasz od ryzyka 100 zł, potem 200, 400, 800 i 1 600 zł. Po pięciu stratach z rzędu masz 3 100 zł straty.
Szósta transakcja wymaga ryzyka 3 200 zł. Łącznie ryzykujesz 6 300 zł, żeby przy zysku równym ryzyku odrobić stratę i zarobić 100 zł.
Przy koncie 5 000 zł szóstej transakcji już nie otworzysz, bo zostało Ci 1 900 zł. A przy skuteczności 40% szansa na serię 5 strat z rzędu w 100 niezależnych transakcjach wynosi ok. 98%.
Zasady stopu na gorsze dni
Dzienny limit strat, na przykład 3% konta. Gdy go osiągniesz, zamykasz platformę do jutra.
Przerwa po dwóch stratach z rzędu: wstajesz od biurka na 30 minut i zapisujesz w dzienniku, co się stało. Po stracie nie zwiększasz stawki.
Tygodniowy limit i rozmowa: po jego przekroczeniu robisz kilka dni przerwy i pokazujesz dziennik zaufanej osobie. Jeśli czujesz, że nie potrafisz przestać, zadzwoń na telefon pomocy w uzależnieniach behawioralnych: 801 889 880, codziennie od 17:00 do 22:00.